1. Τι συνθετει ενα «Αιτημα» στο NVC? Ποιος ειναι ο στοχος του? Πως το εκφραζουμε? Ποια ειναι η διαφορα του απο μια Απαιτηση? Πως μπορουμε να αντιληφθουμε αν ειναι Αιτημα ή Απαιτηση?
Μεχρι τωρα εχουμε μαθει τα 3 απο τα 4 συστατικα του NVC, τα οποια εχουν να κανουν με το τι Παρατηρουμε, Αισθανομαστε και Χρειαζομαστε. Εχουμε μαθει να το κανουμε αυτο χωρις να ασκουμε κριτικη, προσωπικες αναλυσεις, κατηγοριες προς αλλους και με τροπο που να εμπνεει συμπονοια.
Το τεταρτο και τελευταιο συστατικο ειναι το Αιτημα. Τι θελουμε να κανει ο αλλος το οποιο θα εμπλουτισει τη ζωη μας. Ζηταμε απο τον αλλον να προχωρησει σε καποια δραση η οποια ελπιζουμε οτι θα κανει καλυτερη τη ζωη μας στο συγκεκριμενο θεμα.
Βασικο ειναι να το εκφραζουμε σε «θετικη γλωσσα», δηλαδη τι ΘΕΛΟΥΜΕ να κανει ο αλλος, οχι τι ΔΕΝ θελουμε.
Εκτος απο αυτο, πρεπει να εκφραζουμε τα αιτηματα μας σε μια γλωσσα δρασης. Να ειναι κατι χειροπιαστο το οποιο ο αλλος να μπορει να κανει αμεσa. Το να πουμε για παραδειγμα το πως θελουμε να αισθανεται ο αλλος (πχ. «θελω να αισθανεσαι ανετα και να εκφραζεσαι») δεν ειναι γλωσσα δρασης. Πρεπει να ζηταμε δρασεις συγκεκριμενες. Πολυ συχνα λεμε στον αλλο το πως θελουμε να αισθανεται χωρις να του λεμε πια ενεργεια θα θελαμε να κανει ωστε να φτασει σε αυτη την κατασταση. Ας δουμε το παραδειγμα: ο πατερας λεει στον 15χρονο γιο του «το μονο που θελω απο εσενα ειναι να αρχισεις να δειχνεις λιγη υπευθυνοτητα, ειναι τοσο δυσκολο αυτο που ζηταω?». Του ειπα να προσπαθησει να υποδειξει στον γιο του τι πρεπει να κανει ωστε να φτασει εκει που επιθυμει. Μετα απο μια μικρη συζητηση για το πως θετουμε χειροπιαστα Αιτηματα, ο πατερας αντιληφθηκε, με μια δοση μετανοιας, τι πραγματικα ζητουσε. «Λοιπον, μαλλον δεν ακουγεται και τοσο ωραιο, αλλα αυτο που θελω τελικα ειναι να κανει οτι του ζητησω χωρις δευτερη κουβεντα. Οταν λεω πηδα να πηδαει και να χαμογελαει κιολας ταυτοχρονα». Τελικα συμφωνησε μαζι μου οτι αν ειναι ο γιος του να κανει αυτο που ζηταει, αυτο δειχνει υπακοη και οχι υπευθυνοτητα.
2. Τι ειναι πιθανο να συμβει εαν εκφρασουμε τι θελουμε μονο με το να αναφερουμε τα συναισθηματα μας? Εχουμε παντα συνειδηση του τι ζηταμε?
Καμια φορα μπορει να εκφρασουμε απλα ενα συναισθημα, οπως την απογοητευση μας και να υποθεσουμε οτι ο αλλος θα καταλαβει τι θελουμε. Δεν ειναι ομως αυτο αρκετο. Η γυναικα λεει στον αντρα της «εκνευριστηκα τωρα που ξεχασες να παρεις βουτυρο και κρεμμυδια που σου ειπα για το βραδυνο μας», αν και για αυτη εκεινη τη στιγμη ειναι ολοφανερο οτι θελει να ξαναπαει στο μπακαλικο να της παρει αυτα που ξεχασε, ο αντρας ισως να σκεφτει οτι το κανει για να τον μαλωσει και να τον κανει να αισθανθει ενοχος.
Αλλες φορες ουτε καν εχουμε συνειδηση του τι ειναι αυτο που ζηταμε οταν μιλαμε ΜΕ τους αλλους ή ΣΤΟΥΣ αλλους. Απλα μιλαμε και χρησιμοποιουμε την παρουσια του αλλου σαν εναν καδο σκουπιδιων οπου πεταμε μεσα τα λογια μας. Ο αλλος, μη μπορωντας να αντιληφθει τι θελουμε, αισθανεται αμηχανα ή και στεναχωριεται οπως φαινεται στο παραδειγμα που ακολουθει. Στο τρενακι που συνδεει τα δυο τερματικα του αεροδρομιου του Seattle ειναι ενα ζευγαρι που ειναι στο οριο να χασουν την πτηση τους. Ο αντρας γυρναει στη γυναικα του και λεει με ενταση «δεν εχω ξαναδει πιο αργο τρενο στη ζωη μου!», αυτη δεν απανταει μη ξεροντας τι θελει να ακουσει ο αντρας της. Τοτε ο αντρας κανει αυτο που κανουμε οι περισσοτεροι οταν δεν παιρνουμε την απαντηση που θελουμε: επανελαβε αυτο που ειπε. «Δεν εχω ξαναδει πιο αργο τρενο στη ζωη μου!». Η γυναικα εμφανως αμηχανη και προβληματισμενη λεει «ειναι ηλεκτρονικα ρυθμισμενα να πηγαινουν με αυτη την ταχυτητα». Προφανως αυτη η πληροφορια δεν ηταν αυτο που εψαχνε ο αντρας της. Επανελαβε για τριτη φορα λοιπον, ακομη πιο δυνατα «Δεν εχω ξαναδει πιο αργο τρενο στη ζωη μου!». Πλεον η υπομονη της γυναικας ειχε εξαντληθει και του λεει θυμωμενη «Και τι θες να κανω εγω τωρα? να κατεβω να το σπρωξω?». Τωρα ηταν και οι δυο σε ενταση. Πιστευω αυτο που ηθελε να ακουσει ηταν «φοβασαι οτι μπορει να χασουμε το τρενο και εισαι εκνευρισμενος γιατι θα ηθελες ενα πιο γρηγορο τρενακι να συνδεει τα δυο τερματικα?».
Μια αλλη περιπωση που εμπιπτει στην ιδια κατηγορια ειναι: «δεν θελω κατι, απλα ηθελα να σου το πω». Καθε φορα που μιλαμε με καποιον, υπαρχει κατι που ζηταμε, Μπορει να ειναι απλα μια συνδεση στο επιπεδο της «εμβιωσης». Αλλες φορες μπορει να ψαχνουμε για ειλικρινια, να θελουμε να ξερουμε την ειλικρινη αποκριση του αλλου σε αυτα που του ειπαμε. Μπορει επισης να ειναι μια ενεργεια η οποια πιστευουμε οτι θα ικανοποιησει τις αναγκες μας. Οσο πιο ξεκαθαροι ειμαστε, τοσο πιο πιθανο ειναι αν παρουμε αυτο που επιζητουμε.
3. Γιατι μερικες φορες ακουμε μια Απαιτηση ακομη και αν ο αλλος στην πραγματικοτητα θετει ενα Αιτημα?
Καποιες φορες το μηνυμα που στελνουμε δεν ειναι αυτο που λαμβανει ο αλλος. Σε τετοιες περιπτωσεις, μπορουμε να ζητησουμε απο τους αλλους να μας πουν τι μας ακουσαν να τους λεμε. Μπορει εμεις να θετουμε ενα Αιτημα και ο αλλος να ακουει μια απαιτηση. Στο παραδειγμά μας, ο δασκαλος λεει στον μαθητη: «Πετρο, ανησυχησα οταν ειδα τις λιστες μου χτες. Θελω να σου υπενθυμισω οτι υπαρχει μια εργασια που εκκρεμει να μου παραδωσεις. Ο Πετρος δυσαρεστημενος λεει «ναι, ναι ξερω» και γυρναει να φυγει αφηνοντας τον δασκαλο οχι και πολυ σιγουρο για το τι ακουσε ακριβως ο Πετρος. Ρωταει τον Πετρο αν θα μπορουσε να του πει τι τον ακουσε να λεει και ο Πετρος απανταει «Ειπες να μην παω για ποδοσφαιρο και να μεινω μετα το σχολειο να κανω την εργασια», επιβεβαιωνοντας την υποψια του δασκαλου οτι ακουσε αλλο πραγμα. Αν ο δασκαλος ελεγε «δεν με ακουσες καλα», «δεν ειπα αυτο», «δεν με καταλαβες», θα μπορουσε να ακουστει στα αυτια του Πετρου ως νεα επικριση. Ετσι ο δασκαλος λεει «σε ευχαριστω που μου ειπες τι με ακουσες να λεω. Βλεπω οτι δεν το διευκρινησα επαρκως, ασε με να το επαναλαβω».
Οταν αρχισουμε να ζηταμε απο τους αλλους να μας πουν τι μας ακουνε να λεμε, μπορει να ειναι περιεργο διοτι σπανιζει κατι τετοιο. Οταν τονιζω την σημασια του να ζηταμε επιβεβαιωση για το τι ακουσαν, οι περισσοτεροι αντιδρουν. Φοβουνται οτι θα λαβουν αντιδρασεις οπως «νομιζεις οτι ειμαι κουφος?», «σταματα αυτα τα ψυχολογικα τρικ σε εμενα». Μπορουμε να ξεκαθαρισουμε εξαρχης οτι μπορει καποια στιγμη να τους ζητησουμε επιβεβαιωση για το τι μας ακουνε να τους λεμε ωστε να μην υπαρξει καποια παρεξηγηση. Η λογος δεν ειναι να τσεκαρουμε τις ακουστικες τους ικανοτητες.
4. Ο Marshall πιστευει οτι καθε φορα που μιλαμε σε καποιον αιτουμαστε καποια πραγματα. Αναφερετε τις 3 βασικες κατηγοριες αιτηματων.
Συνηθως τα Αιτηματα μας παιρνουν μια απο 3 πιο κατω κατευθυνσεις:
α. Μερικες φορες θελουμε να ξερουμε τα συναισθηματα που διεγειρονται στον αλλο απο αυτο που ειπαμε και τις αιτιες αυτων των συναισθηματων. «θελω να μου πεις πως αισθανεσαι σχετικα με αυτο που μολις σου ειπα και ποιοι ειναι οι λογοι πισω απο αυτο».
β. Μερικες φορες θελουμε την αποψη του αλλου σχετικα με αυτο που ειπαμε. Εδω πρεπει να ειμαστε ξεκαθαροι για το ποιες ακριβως σκεψεις μας θελουμε την αποψη του, δηαδη «θελω να μου πεις αν πιστευεις οτι η προταση μου θα ειναι επιτυχημενη και αν οχι, τι πιστευεις οτι θα ειναι αυτο που θα αποτρεψει την επιτυχια» αντι να πουμε «θα ηθελα να μου πεις τι νομιζεις σχετικα με αυτο που σου ειπα».
γ. Αλλες φορες θελουμε να ξερουμε αν ο αλλος θα προχωρησει στο να κανει μια πραξη που του εχουμε ζητησει. «Θα ηθελα να μου πεις αν θα μπορουσες να καθυστερησεις κατα μια εβδομαδα τη συναντηση».
5. Οταν μιλαμε σε μια ομαδα ανθρωπων, γιατι ειναι σημαντικο να ειμαστε ξεκαθαροι για το τι θελουμε?
Ειναι ιδιαιτερα σημαντικο οταν ειμαστε σε μια παρεα ή μια ομαδα και συζηταμε ενα θεμα, να ειμαστε πολυ ξεκαθαροι σχετικα με το τι θελουμε οταν μιλαμε. Αν δεν ειμαστε ξεκαθαροι μπορει να ξεκινησει μια σειρα αοριστων αποψεων η οποια στο τελος να οδηγησει σε μια μη παραγωγικη συζητηση η οποια δεν θα ικανοποιησει κανενα. Ακομη και ενα μελος της ομαδας να εχει συνειδηση αυτης της λεπτομερειας μπορει να την εμφυσησει και στους υπολοιπους. Η ιστορια Νο 6 του Marshall που θα δουμε παρακατω ειναι αφιερωμενη σε αυτο.
6. Γιατι ο Marshall αναφερει την ινδικη συνηθεια του να λενε «bas»?
Υπαρχουν συχνα συζητησεις οι οποιες συνεχιζονται και συνεχιζονται χωρις να καλυπτουν κανενος τις αναγκες διοτι κανεις δεν ξερει αν αυτος που ξεκινησε την κουβεντα πηρε αυτο που ηθελε. Στην Ινδια υπαρχει μια ειδικη λεξη ακριβως για αυτο το σκοπο και σημαινει «δεν χρειαζεται να πεις κατι αλλο, ειμαι ικανοποιημενος και ετοιμος να προχωρησω σε κατι αλλο». Απο τη στιγμη που δεν εχουμε τετοια λεξη στη γλωσσα μας, μπορουμε να επωφεληθουμε απο το να αναπτυξουμε και να προωθησουμε μια «bas-συνειδηση» στις συζητησεις μας»
7. Αναλυστε διαφορες μεταξυ Αιτηματος και Απαιτησης.
Ειναι μη-βιαιο να θετουμε Αιτηματα αλλα ειναι βιαιο να εχουμε Απαιτησεις. Τα Αιτηματα μας μπορουν να φτασουν ως Απαιτησεις στα αυτια του αλλου αν πιστεψουν οτι θα τιμωρηθουν η θα κατηγορηθουν αν δεν κανουν αυτο που ζηταμε. Οταν οι ανθρωποι ακουνε μια Απαιτηση, τοτε βλεπουν μονο δυο τροπους να αντιδρασουν. Επανασταση ή υποταγη. Και στις δυο περιτωσεις, αυτος που Απαιτει κατι, εκλαμβανεται ως εχθρικος και οι πιθανοτητες να ανταποκριθει με συμπονια ο αλλος στο αιτημα του ειναι ιδιαιτερα περιορισμενες.
Οσες περισσοτερες φορες στο παρελθον εχουμε κατηγορησει, επικρινει, τιμωρησει η ενοχοποιησει αλλους, τοσο μεγαλυτερες ειναι οι πιθανοτητες τα Αιτηματα μας να φτανουν ως Απαιτησεις στα αυτια τους. Πληρωνουμε επισης και για την συμπεριφορα αλλων, για προηγουμενες εξαναγκαστικες σχεσεις των αλλων οπου μπορει να εχει υπαρξει τιμωρια, ενοχοποιηση κλπ.
Ο τροπος για να αντιληφθουμε αν οταν καποιος μας ζηταει κατι ειναι Αιτημα ή Απαιτηση ειναι να δουμε την αντιδραση του σε περιπτωση που δεν κανουμε αυτο που μας ζηταει. Αν ερθουν σε εμβιωση μαζι μας για τους λογους τους οποιους του εξηγουμε οτι δεν μπορουμε να καλυψουμε το Αιτημα τους, τοτε οντως μας εχουν θεσει ενα Αιτημα. Αν ομως προσπαθησουν να μας κανουν να αισθανθουμε ενοχοι, να μας εκφοβισουν, να μας κρατησουν μουτρα ή να μας κανουν να ντραπουμε, τοτε θα ξερουμε οτι ηταν μια Απαιτηση και οχι Αιτημα.
8. Υπαρχει καποια κατασταση οπου το NVC δεν ειναι η καταλληλη μεθοδος?
Εκτος απο το να θετουμε ειλικρινη Αιτηματα, μια βαθια συνειδηση των κινητρων μας ειναι απαραιτητη. Αν τα κινητρα μας ειναι να αλλαξουμε τους ανθρωπους και τη συμπεριφορα τους επειδη ετσι το θελουμε, τοτε το NVC δεν ειναι η καταλληλη μεθοδος, δεν θα εχει επιτυχια. Η τεχνικη ειναι σχεδιασμενη για εμας που θελουμε οι αλλοι να αλλαξουν αλλα μονο αν θελουν να το κανουν οι ιδιοι και μαλιστα με ενα τροπο συμπονοιας. Ο στοχος του NVC ειναι η εγκαθίδρυση μιας σχεσης ειλικρινιας και εμβιωσης. Οταν οι αλλοι μας εμπιστευονται και πιστευουν οτι επιζητουμε την ποιοτητα στη σχεση και δοκιμαζουμε την τεχνικη ωστε να καλυφθουν ολων οι Αναγκες, τοτε πιστευουν πραγματικα οτι θετουμε ειλικρινα Αιτηματα και οχι Αιτηματα που στην ουσια ειναι καμουφλαρισμενες Απαιτησεις οπως στο παρακατω παραδειγμα.
Μια μητερα επιστρεφει στο σεμιναριο και μου λεει «Marshall, το δοκιμασα, δεν δουλεψε». Της ζητησα να μου περιγραψει τι εκανε ακριβως. «πηγα στο σπιτι και εξεφρασα τα συναισθηματα και τις αναγκες μου, οπως ειπαμε εδω. Καμια επικριση,καμια κριτικη στον γιο μου. Απλα ειπα: κοιτα, οταν ειδα οτι δεν εκανες την δουλεια που μου ειπες οτι θα κανεις, αισθανθηκα απογοητευση. Ηθελα να ερθω στο σπιτι και να δω το σπιτι σε ταξη. Τοτε εθεσα ενα Αιτημα και του ειπα οτι θα ηθελα αμεσως να καθαρισει το σπιτι. Της απαντησα οτι ολα φαινονται συμφωνα με το NVC και τη ρωτησα τι εγινε μετα. «δεν το εκανε», «και εσυ τι ειπες?» «του ειπα οτι δεν μπορει να συνεχισει να ειναι ολη του τη ζωη ανευθυνος και τεμπελης».
Ειναι ξεκαθαρο οτι αυτη η γυναικα δεν εχει κατανοησει τη διαφορα μεταξυ Αιτηματος και Απαιτησης. Θεωρουσε επισης την τεχνικη «επιτυχημενη» μονο αν ειχαν θετικη ανταποκριση τα «Αιτηματα» της.
9. Αναφερετε μερικες λεξεις οι οποιες εκφραζουν ή συνδεονται με την εκφραση Απαιτησεων.
Οταν θετουμε Αιτηματα βοηθαει πολυ να εξεταζουμε αν στο μυαλο μας υπαρχουν σκεψεις οπως οι παρακατω, οι οποιες αυτοματα μετατρεπουν Αιτηματα σε Απαιτησεις.
Επρεπε να καθαρισει.
Υποτιθεται οτι επρεπε να κανει αυτο που του ζητησα
Μου αξιζει μια αυξηση
Δικαιολογειται απολυτα να τους κρατησω λιγο παραπανω
Εχω δικαιωμα για περισσοτερες μερες αδεια.
Οταν εσωκλειουμε τις αναγκες μας σε λεξεις οπως οι παραπανω, ειναι σχεδον σιγουρο οτι θα επικρινουμε τους αλλους αν δεν κανουν αυτο που ζηταμε. Με αυτες τις λεξεις δηλαδη, εχουμε ηδη προκαταβαλει τον ιδιο μας τον εαυτο.
Ασκησεις
1. Σκεφτειτε μια συνευρεση με καποιον η οποια δεν σας ικανοποιησε. Δωστε ενα ή περισσοτερα παραδειγματα Αιτηματων που θεσατε ή θα μπορουσατε να θεσετε χρησιμοποιώντας τη «θετικη γλωσσα», τι δηλαδη ειπατε ή θα θελατε να πειτε να κανει ο αλλος, οχι να μην κανει.
2. Για την ιδια περιπτωση με την παραπανω, γραψτε πως θα μπορουσατε να του πειτε το τι Καταγραψατε (καθαρη παρατηρηση), τι Αισθανθηκατε και τι Θελετε και μετα συνεχιστε με:
α. Ενα Αιτημα σχετικο με το τι ο αλλος αισθανεται
β. Ενα Αιτημα σχετικο με το τι ο αλλος σκεφτεται
3. Τι θα μπορουσατε να κανετε ωστε να ενισχυσετε τη συνειδηση σας για το τι θελετε απο τους αλλους οταν τους μιλατε?
4. Γραψτε τις λεξεις που θα χρησιμοποιουσατε για να ζητησετε απο καποιον να σας πει τι σας ακουσε να λετε.
5. Γραψτε τι θα λεγατε αν στη συνεχεια αυτος απο την παραπανω ασκηση σας πει «πω, πω, μου ειναι δυσκολο να μιλαω μαζι σου, ολο αυτο το πες-μου-τι-με-ακουσες-να-σου-λεω με κουραζει, λες και ειμαι κανενας χαζος και δεν καταλαβαινω»
6. Θυμηθειτε κατι που ειπατε (η φανταστειτε κατι) σε μια συναντηση με αλλους. Τους ξεκαθαρισατε τι θελετε? Αν οχι, πως θα μπορουσατε να το κανετε?
7. Σκεφτειτε μια κατασταση οπου ζητησατε κατι απο καποιον. Ηταν ενα Αιτημα ή μια Απαιτηση? Πως ξερετε τι ηταν?
8. Παρατηρηστε τι συμβαινει οταν μιλατε στον εαυτο σας, Αιτηστε ή Απαιτειτε? Γραψτε παραδειγματα.
9. Μετατρεψτε τα παρακατω παραδειγματα σε NVC χρησιμοποιώντας πλεον και τα 4 στοιχεια. Δωστε ιδιαιτερη εμφαση στο να ειναι τα Αιτηματα σας θετικα (τι θελετε, οχι τι δεν θελετε), να ειναι χειροπιαστα και να ειναι αμεσα πραγματοποιησιμα.
α. Πχ. «ο σκυλος μου μολις εκανε χαλια το γκαζον μου» σε « οταν βλεπω το σκυλο σου....(παρατηρηση), Αισθανομαι....(συναισθημα) διοτι χρειαζομαι.... (αναγκη) και θα ηθελα να....(αιτημα προς τον αλλο).
β. «φωναζοντας και βριζοντας δεν θα παρεις αυτο που θελεις»
γ. «με το να βαζεις τα λεφτα σου σε αμοιβαια κεφαλαια, στηριζεις το εμποριο οπλων, το καπνισμα και ολα αυτα για τα οποια παλευουμε να αλλαξουμε τον κοσμο»
δ. «αυτη η σουπα ειναι πολυ παχυντικη»
ε. «σε αυτη την εταιρια, θελουμε ομαδικη δουλεια. Αν αυτο δεν ειναι η πρωτη σου προτεραιοτητα, καλυτερα να αρχισεις να ψαχνεις για δουλεια»
στ. «ε! παιδια! Οι φακοι δεν ειναι παιχνιδια. Οι μπαταριες κοστιζουν λεφτα, μην τις σπαταλατε»
ζ. «για που το βαλες στη μεση της σχολικης ωρας?»
η. «ναι αλλα μου ειπες πριν 2 εβδομαδες οτι θα ηταν ΟΚ να παρω ενα τριημερο αδεια αυτη την εβδομαδα»
θ. «αγαπη μου, το μωρο μολις εκανε εμετο»
ι. «αυτο που ειπες δεν ηταν NVC»
προτασεις για πιθανες απαντησεις
α. «Οταν βλεπω τον σκυλο σου να αφηνει ακαθαρσιες στο γκαζον μου, στεναχωριεμαι. Εχουμε δυο παιδια που παιζουν στον κηπο και τον θελω καθαρο, μπορεις σε παρακαλω να χρησιμοποιησεις αυτη τη σακουλα και να τις καθαρισεις?»
β. «οταν σε ακουω να με αντιμετωπιζεις με αυτο τον τροπο, ταραζομαι διοτι θελω συνεργασια και ειρηνικη επιλυση των διαφορων μας. Θελεις να μου πεις τι αισθανεσαι και τι θελεις αντι να μου πεις τι πιστευεις οτι ειμαι.»
γ. «Οταν σε ακουω να μου λες οτι εχεις επενδυσει τα λεφτα σου σε αμοιβαια κεφαλαια, θλιβομαι διοτι θα ηθελα να επενδυσουμε τα χρηματα μας σε πραγματα που να εχουν και ηθικη αξια αντι να υποστηριζουμε εμμεσα το εμποριο οπλων και τα τσιγαρα. Θα ηθελες να μου πεις τι αισθανεσαι οταν σου το λεω αυτο?»
δ. «ανυσηχω για τις θερμιδες που μπορει να εχει αυτη η σουπα διοτι θελω να προσεχω την υγεια μου. Θα μπορουσες να μου δωσεις ενα μπολ νουντλς αντι για τη σουπα?»
ε. «Οταν διαβαζω την εκθεση που εγραψες, αισθανομαι προβληματισμενος, διοτι θεωρω την ομαδικη δουλεια πολυ σημαντικη και θελω να μου επιβεβαιωσεις οτι τη θεωρεις και εσυ. Θα ηθελες να κανονισεις ενα ραντεβου ωστε να συζητησουμε το πως βλεπουμε τις προτεραιοτητες αυτης της δουλειας»
στ. «Οταν σας βλεπω να παιζετε με τους φακους κατω απο την κουβερτα, αισθανομαι ανησυχος. Θελω να κρατησουμε τους φακους για να τους εχουμε σε μια ωρα αναγκης. Θα μπορουσατε τους βαλετε στη θεση τους?»
ζ. «Οταν σας βλεπω να απομακρυνεστε απο το σχολειο τετοια ωρα, προβληματιζομαι. Θελω να καταλαβω. Θα μπορουσατε να μου εξηγησετε που πατε?»
η. «οταν μου λες «οχι» στο αιτημα μου να παρω ενα τριημερο αδεια και δυο εβδομαδες πριν μου ειπες οτι δεν υπαρχει προβλημα, αισθανομαι απογοητευμενος και μπερδεμενος. Θελω περισσοτερη καθαροτητα και επιβεβαιωση οτι επικοινωνουμε με ακριβεια. Θελεις να μου πεις τι με ακουσες να λεω?»
θ. «Οταν βλεπω το μωρο να κανει εμετο, αισθανομαι αηδια διοτι θελω ενα υγιες και καθαρο περιβαλλον. Θα μπορουσες να το καθαρισεις?»
ι. «οταν σε ακουω να με χαρακτηριζεις ως αυταρχικο, αισθανομαι οργη διοτι θελω κατανοηση. Θα ηθελες να μου πεις πρωτα τι ειναι αυτο που κανω το οποιο σε οδηγει να με χαρακτηριζεις ως αυταρχικο?»